بارى وحدت‌هاى معتبره در تحقق تناقض محال و اجتماع نقيضين خيلى زياد است و نميشود كه ما آنها را درين جا ذكر كنيم لذا براى آسانى افادهء مقصد ميگوئيم ، تناقض كه در فلسفه محال و ممتنع است ، آنست كه يكشئ بدون هيچ اختلافى در هيچ جهت هم موجود باشد و هم معدوم . اگر آقايان ماترياليستىهاى ديالكتيك تيكى از جنجال‌هاى سياسى فرصتى براى تعمق در گفته‌هاى عقلى متافيزيسن‌ها پيدا مى كردند و بطور صحيح فكر مينمودند هيچگاه گمراه نشده ، تناقض را ممكن بلكه ضرورى نميدانستند ، بلكه استحاله آن را اذعان مينمودند . ماترياليستهاى ماركسيستى ديالكتيكى كه بر خلاف تمام عقلاء بشريت تناقض را ممكن ميدانند ميگويند ، تطوّر و تكامل موجودات مادى جز در پناه تناقض ممكن نيست تخم مرغ در عين حال كه تخم است نقيض خود را كه جوجه باشد در خود ميپروراند و در جوجه عوامل داخلى تحقق دارد كه آن را بسوى تكامل و مرغ شدن مىكشاند ( تز ، انتىتز ، سنتز ) لذا مىبينيم اجتماع نقيضين ممكن بلكه واقع و محقّق است . اين آقايان كه زعامت ماركسيستى را دارا هستند ، آنقدر پى تعمّق فكر ميكنند كه يك محصل ابتدائى هم متعجّب مىشود ، آرى اينها وحدت قوه و فعليّت را فراموش كرده‌اند ، هيچكس نميگويد اين تناقض و محال است زيرا ميگوئيم ( اين تخم مرغ است فعلا ) و